Slavenopstand op de Neptunus. Kroniek van een wanhoopsdaad



In oktober 1785 brak op de Neptunus een slavenopstand uit, kort voordat het uit Zierikzee afkomstige, maar in Amsterdam uitgeruste schip de oversteek van West-Afrika naar Amerika zou maken. De muitende slaven slaagden er zelfs in de macht op het schip over te nemen. In de daaropvolgende uren ontbrandde een hevig vuurgevecht rondom de Neptunus, waarbij de Nederlanders steun kregen van vele tientallen bewapende Afrikanen en Engelsen die met allerlei vaartuigen toegeschoten waren. Een enorme explosie in de kruitkamer maakte een einde aan de gevechten en de Neptunus spatte uiteen. Alle opstandige slaven en een groot aantal Afrikanen en Europeanen kwamen daarbij om. In totaal verloren zo’n 400 mensen het leven.



 

Hoewel historicus Piet Emmer dit ‘de meest dramatische opstand aan boord van een Nederlands slavenschip’ noemt, kreeg deze slavenopstand tot op heden nauwelijks aandacht. Was de explosie het gevolg van een verdwaalde kogel in de kruitkamer, zoals sommige historici menen, of hebben de voor hun vrijheid strijdende slaven in een ultieme wanhoopsdaad het schip zelf opgeblazen?

Op basis van diepgaand bronnenonderzoek, in binnen- en buitenlandse archieven, is de auteur erin geslaagd om deze rampzalige slavenreis nauwgezet te reconstrueren. Hij geeft niet alleen antwoord op de hierboven gestelde vraag, maar zijn onderzoek levert ook nieuwe inzichten op over de betrokkenheid van Zierikzeese kooplieden bij de Nederlandse slavenhandel en de niet eerder beschreven wijze waarop die georganiseerd was. Bovendien komt de auteur tot de opzienbarende conclusie dat de slavenopstand op de Neptunus de meest dramatische is geweest uit de meer dan drie eeuwen omvattende geschiedenis van de trans-Atlantische slavenhandel.

 

Het eerste exemplaar van het boek werd op 30 september 2016 aangeboden aan G.C.G.M. (Gerard) Rabelink, burgemeester van Schouwen-Duiveland, in het gemeentehuis te Zierikzee.

 

Titel: Slavenopstand op de Neptunus. Kroniek van een wanhoopsdaad
Auteur: Ruud Paesie
Uitgeverij: Walburg Pers
Zutphen, 2016
ISBN 978.94.6249.130.4
Pagina’s: 144, rijk geïllustreerd in kleur, bronnen en literatuur, slotbeschouwing en register. Formaat 15,3 x 23,6 cm, genaaid gebonden


Interviews & recensies

Een wanhoopsdaad? (1), Cees Luckhardt in: Antilliaans Dagblad, 30-01-2017

Een wanhoopsdaad? (2), Cees Luckhardt in: Antilliaans Dagblad, 06-02-2017
Piet Emmer in: Zeeland (25.4), december 2016.
Gerrit van Burgeler, in: De Blauwe Wimpel, november 2016.
Wanhopige opstand van slaven, Jan Dirk van Scheyen in: Reformatorisch Dagblad, 13-10-2016
Een vergeten ontploffing, Roelof van Gelder in: Nieuwsbrief Stichting Jacob Campo Weyerman, 09-10-2016
Verdwaald schot of zelfmoord?, Karel Berkhout in: NRC.next en NRC Handelsblad, 28-09 en 03-10-2016
Rampenreis op drijvende bom eindigde in explosie, Simon Rood in: Eindhovens Dagblad, 01-10-2016
De slaven op de Neptunus gingen liever de lucht in, Jan van Damme in: PZC, 26-09-2016